We kennen allemaal de Maansknopen en gebruiken die in onze horoscopen. Wij weten dat planeten in de buurt van de Zuidelijke Maansknoop met oude thema's te maken hebben en dat planeten aan de Noordelijke Maansknoop uitdagingen symboliseren. We weten ook dat de Maansknopenas te maken heeft met onze zielsontwikkeling en dat de knopen een rol spelen bij verbindingen en scheidingen.

Het is ook bekend dat de Maansknopenas ongeveer 18,6 jaar nodig heeft om een keer rond te gaan door de dierenriem en dat als beide lichten samen of tegenover elkaar bij de knopen staan, we te maken hebben met een verduistering van een van de beide lichten.

Naast de bekende Maansknopen zijn er ook de knopen van de andere planeten. In de astrologie zijn deze slechts zijdelings bekend.
Heliocentrisch gezien beschrijven alle planeten een elliptische baan om de Zon en vormen een serie concentrische kringen, waarbij geen enkele planeet dichter bij de Zon komt dan de voorgaande - met uitzondering van Pluto, die ongeveer 20 jaar van zijn omloop binnen de baan van Neptunus beweegt.
De hellingsvlakken van de planeetbanen zijn echter niet hetzelfde, maar snijden elkaar. De lijn die wordt gevormd met de aardbaan, noemen we Knopenas van die planeet.
Zoals de Maansknopen worden bepaald door de snijlijn van de Maanbaan en de Zonnebaan (ecliptica), zo worden de planeetknopen bepaald door de snijpunten van hun eigen baan met de ecliptica. Net als bij de Maansknopen hebben de planeetknopen ook een Noordelijke en een Zuidelijke knoop.


Heliocentrische en geocentrische knopen

Alle planeten hebben een baanvlak dat het baanvlak van de aarde kruist. De snijpunten van de beide baanvlakken geven, geprojecteerd in de dierenriem, twee posities die we de Planeetknopen noemen. Voor astronomen gaat het om de punten waar het baanvlak van een planeet de omloopbaan van de aarde kruist. We kunnen deze punten ook zien op de plek waar het baanvlak van de aarde de omloopbaan van de planeet kruist. Ruimtelijk gezien zijn dit niet dezelfde punten, want het ene punt ligt op de omloopbaan van de aarde, terwijl het andere punt op de omloopbaan van de planeet ligt.
Als we een lijn trekken vanuit de zon naar het verst gelegen punt, dan gaat deze lijn automatisch ook door het dichtstbij liggende punt op de omloopbaan van de aarde. Deze lijn doorgetrokken naar de andere kant, loopt dan ook door beide tegenoverliggende punten. Eigenlijk kunnen we hiermee vaststellen dat het niet zozeer om een aantal mathematische punten gaat, maar om een mathematische lijn, vanuit de Zon in tegenovergestelde richtingen tot in het oneindige. Het baanvlak van de planeet en dat van de baan van de aarde vallen dus samen in deze lijn, die de de dierenriem in twee tegenoverliggende punten snijdt. We noemen ze de heliocentrische Planeetknopen.

Als we echter vanuit de aarde naar de op de baan van de planeet liggende knooppunten kijken, vinden we geen vaste posities in de dierenriem, maar zien we ze door het jaar heen bewegen. Dat komt, omdat de aarde zelf ook beweegt. Dit noemen we de geocentrische Planeetknopen. Als de aarde in zijn baan de mathematische lijn kruist, dan vallen de helio­centrische en geocentrische planeetknopen samen. Dat gebeurt 2x per jaar. Halverwege, als de aarde in zijn baan de grootste afstand tot deze lijn heeft bereikt, is de geocentrische planeetknoop naar zijn maximale afstand tot de heliocentrische knoop verschoven. Ook dit gebeurt 2x per jaar en zo zien we de geocentrische planeetknoop door het jaar heen een keer links van de heliocentrische planeetknoop een maximum bereiken, zich dan weer naar de heliocentrische planeetknoop toe bewegen, deze passeren en vervolgens rechts ervan een maximum bereiken en weer terugkeren.

Planeetknopen grafisch

De Maansknopen bewegen met een min of meer constante snelheid door de dierenriem. Bij de planeetknopen is dit dus, tenminste vanuit aards perspectief niet het geval. Vanuit heliocentrisch perspectief liggen de Noord- en Zuidknoop van elke planeet altijd recht tegenover elkaar en vormen dus een oppositie. Maar in tegenstelling tot de snelheid van de Maansknopen bewegen de planeetknopen uiterst langzaam. Zij hebben 100 - 200 jaar nodig om 1° in de dierenriem af te leggen.

We hebben gezien dat door de beweging van de planeten én die van de aarde zelf de Planeetknopen vanuit geocentrisch perspectief door het jaar heen verschillende posities in de dierenriem innemen. Daarbij geldt, dat hoe verder de planeet van de Zon is verwijderd, hoe kleiner de spanbreedte. Zie onderstaande tabel.

Bij de langzame planeten liggen de Noord- en Zuidknoop nog min of meer tegenover elkaar, bij Mercurius en Venus - omdat dit binnenplaneten zijn - liggen Noord- en Zuidknoop juist dicht bij elkaar. De bewegingen van de geocentrische Mercurius- en Venusknopen door het jaar zijn tamelijk snel en ze doorlopen de hele dierenriem.
Planeetknopen posities


Betekenis

Vanuit het heliocentrische astrologische gezichtspunt hoort de betekenis van iedere planeet uit te gaan van zijn afstand tot de Zon. De fundamentele betekenis van de planeten heeft betrekking op hun plaats in de rij: zij vertegenwoordigen fasen in een proces dat met de voortgaande differentiatie van de zonnekracht te maken heeft. Mercurius vertegenwoordigt de bipolaire elektrische energie. Venus voegt hier magnetisme aan toe en wijst op elektromagnetische velden. De Aarde geeft soliditeit en biologische eigenschappen aan deze velden. Mars heeft te maken met het vrijkomen van energie uit alle organische systemen, etc. (Dane Rudhyar - The Practice of Astrology). Iedere planeet vertegenwoordigt dus als het ware een kosmische kwaliteit.

Astronomische gezien oriënteren de planeten zich in hun bewegingsritme op de Zon als centrum van het zonnestelsel. Van daaruit kunnen we in de astrologische symboliek de planeten beschouwen als bijzondere, en tot op zekere hoogte onafhankelijke deelpersoonlijkheden van de persoonlijkheid - of mundaan­astrologisch: als onderdelen van een maatschappij, een staat of organisatie. Zij richten zich in hun oriëntatie en werking op het centrale bewustzijnscentrum dat de persoonlijkheid - of de samenleving - bepaalt en door de Zon tot expressie wordt gebracht. De planeten zijn hierin dimensies van een ervaringsniveau en representanten van een bepaald bewustzijnsniveau. Het is een voortdurend proces deze door de planeten gerepresenteerde deelgebieden te ontwikkelen en te integreren. Daarvoor hebben we wel duidelijkheid nodig over waar zij voor staan, wat zij willen, hoe zij zich manifesteren en hoe hun potenties (het best) tot uitdrukking kunnen worden gebracht. In analogie met de Maansknopenas kunnen we de Planeetknopen in hun inhoudelijke betekenis het best beschouwen als ontwikkelingsassen van deelpersoonlijkheden of van sociaal-culturele en maatschappelijke facetten van de samenleving. Als bijvoorbeeld Uranus de vernieuwende kracht vertegenwoordigt, die de mensheid als geheel van universele inspiratie en ingevingen voorziet, dan zullen de Uranusknopen en Uranus zelf ten opzichte van die knopen iets zeggen over de manier waarop deze vernieuwende kracht momenteel werkt.


De Planeetknopenas

De Planeetknopen symboliseren de relatie tussen een planeet en de Aarde als twee bestanddelen van het zonnestelsel. Als we deze knopen op de geboortehoroscoop van iemand toepassen, dan is het duidelijk dat deze relatie te maken heeft met de meest fundamentele factoren, eigen aan de essentiële bestemming van die mens. Het zijn factoren die dieper gaan dan de natuurlijke psychische functies, die planeten gewoonlijk in een horoscoop vertegenwoordigen, omdat de hele baan van de planeet als een kosmisch gegeven in de planeetknopen wordt weerspiegeld.
De planetaire knopen vormen een as en worden nooit alléén beschouwd, net zoals AC en DC, of MC en IC een onafscheidelijk paar vormen: Iemands vermogen voor relaties (DC) hangt af van zijn houding tot zichzelf (AC), zoals iemand zichzelf ziet (AC), relateert hij aan anderen (DC) en de manier waarop iemand relaties onderhoudt (DC), bepaalt de ontwikkeling van de ervaring van zichzelf (AC). Dit geldt voor de polen van elke as. Ook de Noord- en Zuidknoop van een planeet vormen geen afzonderlijke punten met een individuele betekenis, maar twee polaire aspecten van een enkel proces.

Planeetbanen zijn ellipsen met twee brandpunten, waarbij de Zon het gemeenschappelijke brandpunt van alle banen vormt. Zo gezien is het hele zonnestelsel een geïntegreerd krachtenveld, een kosmisch organisme en de banen van de planeten vormen verschillende functionele gebieden hierin.
Bij de Planeetknopen gaat het om de fundamentele relatie tussen een planeet en onze Aarde als twee familieleden van het zonnestelsel. In de individuele geboortehoroscoop betekent dit, de manier waarop de essentiële kwaliteit van een planeet de basisstructuur en wortels van onze individualiteit als lid van de menselijke soort beïnvloedt. Omdat iedereen deze knoopposities op dezelfde graad van de dierenriem heeft en dus gelijktijdig ervaart, worden de persoonlijke ervaringen massaal weerspiegeld in een collectieve stroom. Mundaan-astrologisch staan zij voor de evolutionaire ontwikkeling van het door de planeet beheerste deelgebied.

De Planeetknopen behoren tot de 'astrologie van de ruimte', die met de absolute basiskenmerken van de planeten te maken heeft als leden van het zonnestelsel en met de grote cycli: de banen in plaats van de planeten als lichamen. In de filosofische tradities over de betekenis van de astrologie werd gezegd dat de fundamentele werkelijkheid van een planeet niet zijn massa is, maar de ruimte die door zijn beweging wordt bepaald.

Als we de posities van de Planeetknopen beschouwen, valt op dat zij binnen 90 graden verzameld zijn rondom de zomer- en winterzonnewende: de Noordknopen tussen die van Mercurius op 17°23' stier en die van Neptunus op 11°51' leeuw; de Zuidknopen hier dus tegenover.
Het midpunt van de Planeetnoordknopen ligt tussen 28° en 29° tweelingen, waar de grote ster Betelgeuze in het sterrenbeeld Orion zich bevindt, waarvan Rudhyar heeft gezegd, dat deze een speciale relatie heeft met het watermantijdperk (Astrological Timing - The Transition to the New Age).
Het midpunt van de Planeetzuidknopen ligt ertegenover tussen 28° en 29° boogschutter. Hier bevindt zich het galactisch centrum van de Melkweg.

Een cirkel heeft één brandpunt, terwijl een ellips er twee heeft. In een van beide staat de Zon, het symbool voor levenskracht en licht. Dit is het gemeenschappelijke brandpunt van alle planeetbanen. Maar de planetaire omloopbanen hebben ook hun 'individualiserende brandpunt'. Dit is het symbool van de individuele 'kwaliteit van zijn', dat de gehele planeetbaan symboliseert. Een planeet is het dichtst bij zijn individualiserende brandpunt in z'n aphelium, als hij het verst van de Zon is verwijderd.
Voor de Aarde ligt dit punt dicht bij de zomerzonnewende, als de Zon het teken kreeft binnenkomt. Onze planeet is dus in haar baan het dichtst bij haar individualiserende brandpunt, als ze in dat deel van de dierenriem is, waar de Noordknopen van de planeten zich nu bevinden.
We kunnen zodoende het gemiddelde van de Planeetknopen in verband brengen met het intensieve proces van individualisatie van de mensheid en de nadruk op specialisatie en verscheidenheid.


Zuid- en Noordknoop

De Zuidelijke Planeetknoop beschrijft houdingen en gedrag met betrekking tot persoonlijkheidsdelen die uit het verleden zijn meegebracht, die bekend en vertrouwd zijn en zekerheid geven. Omdat het over zaken uit het verleden gaat, moeten ze met behulp van de tegenpool tot actie gebracht en getransformeerd worden, zodra de actuele situatie veranderd is en ze niet meer in het heden passen. Dan worden bij de Zuidelijke Planeetknoop vaak grenzen, beperkingen en weerstanden ervaren. Deze zijn bedoeld als prikkel om te motiveren voor de ervaringen van de tegenpool, overeenkomstig het kosmische ontwikkelingsprincipe dat leidt naar synthese en integratie van beide polen. In dit proces willen afgescheiden delen gezien en erkend worden en een plek krijgen in het grote geheel. Daardoor kan de individuele ziel of de samenleving als collectief heler worden. Als we deze grenzen en beperkingen niet zouden tegenkomen, zou er geen enkele impuls zijn de uit het verleden meegebrachte oriëntaties te veranderen. Een planeet aan zijn eigen Zuidknoop kan ook wijzen op een soort psychologische vlucht, waardoor de persoon (of mundaan: de natie of organisatie) de door deze planeet vertegenwoordigde thema's of uit de weg gaat, ofwel passief ondergaat en laat gebeuren.

De Noordelijke Planeetknoop beschrijft innerlijke ontwikkelingsthema's van deelpersoonlijkheden waar we in een soort innerlijke dynamiek naar toe gebracht worden om er actief mee aan het werk te gaan. Het is de tegenpool die in tegenstelling tot de Zuidelijke Planeetknoop een nieuwe ervaring aanreikt, die tegelijkertijd de kwaliteiten van de Zuidelijke Planeetknoop transformeert en geschikt maakt om in het heden opnieuw in te zetten. Noordelijke Planeetknopen geven een nieuwe manier aan om met thema's om te gaan, wijzen op een levensdoel of ontwikkelingsnoodzaak of op instellingen en gedragspatronen die we met onze innerlijke kwaliteiten en kracht kunnen verbinden, waardoor we meer eenheid, heelheid en geluk ervaren.

De Noordelijke Planeetknoop is gericht op integratie, de Zuidelijke op oplossen en loslaten. In de Noordelijke Planeetknoop nemen we op en assimileren we, in de Zuidelijke ervaren we afscheid en bevrijding.

Mundaanastrologisch staat de Zuidelijke Planeetknoop voor ontwikkelingen die uit het verleden voortkomen, maar intussen een last of belasting zijn geworden. Ze vertegenwoordigen collectieve gedragspatronen, bewustzijnsstructuren, instellingen, sociale en culturele gewoontes die ingesleten, maar door inmiddels opgekomen nieuwe ontwikkelingen, tradities en cultuurvormen achterhaald zijn. Planeten aan hun Zuidknoop laten nog eenmaal het opkomen en vasthouden van de collectieve gewoontes zien, aan de Noordknoop ontstaan impulsen tot nieuwe tradities, waarin het oude getransformeerd geïntegreerd is.

In de mundane astrologie staat de Zon voor de essentie van een volk, cultuur of gemeenschap en de instanties en instituten die dit vertegenwoordigen. Denk hierbij aan de regering of het parlement, maar ook aan de nationale symbolen van een land, de collectieve mythen en beelden, als ook de collectieve projecties. De planeten beschrijven maatschappelijke deelgebieden, zoals bijvoorbeeld Mercurius: communicatie, verkeer, wegen- en spoornet, handel en wetenschap. Of Jupiter, die gaat over de toekomstvisie van een land, collectieve normen- en waarden en onderwijs. De Planeetknopen geven aan welke ontwikkelingen op de verschillende terreinen van het staatsbestel mogelijk, gewenst en nodig zijn; ze vertegenwoordigen een markant punt in de ontwikkeling van de planeetkwaliteit. Bij het passeren van zijn eigen Knoop vertoont een planeet een bijzondere werking: bij het passeren van de Noordknoop stimulerend en actief, bij het passeren van de Zuidknoop eerder ontvankelijk en afwachtend.

Vergelijkbaar met declinaties wijzen posities op noordelijke breedtes op een naar buiten gerichte energie en activiteit. Ze laten aanwezige talenten, kwaliteiten en capaciteiten zien die in de toekomst verder ontwikkeld willen worden. Dit in de persoon of maatschappij aanwezig potentieel is in aanleg aanwezig, maar moet actief worden aangegaan om het tot verdere ontwikkeling te brengen. Planeten op noordelijke breedtes zijn daarmee hulpmiddelen voor persoonlijke ontwikkeling en het gaat erom de mogelijkheden te benutten.
De werking op zuidelijke breedtes is eerder passief, subjectief en naar binnen gericht. Ze hebben te maken met onbewuste vibraties, karmische patronen of ingesleten gedrag dat voortkomt uit oude ervaringen van het verleden en die erom vragen getransformeerd en geïntegreerd te worden.

Op de knopenas van een planeet is de noodzaak van het vinden van een goede balans tussen de extremen van de Zuid- en Noordknoop die de thema's van deze planeet vertegenwoordigen het grootst. Hierbij staat de Zuidknoop voor wat bekend en vertrouwd is en de Noordknoop voor wat er geleerd moet worden. De grootste uitdaging is de juiste balans te vinden tussen beide polen.

Met de Zuidknopen in steenbok is de levensinstelling geworteld in een sterke afhankelijkheid van orde en structuur, die door de maatschappij en autoriteitspersonen wordt bepaald. Op zijn best betekent dit dat iedereen vanuit eigen vermogen en verantwoordelijkheid zijn bijdrage levert aan het collectief. In het slechtste geval zijn repressie, schuld en angst de drijvende krachten binnen de samenleving. De planetaire Noordknopen in kreeft weerspiegelen de noodzaak om een zachtere en meer emotionele benadering van leven te ontwikkelen. Sommigen omschrijven dat als de terugkeer van het vrouwelijke of de godin na duizenden jaren van patriarchale overheersing.


Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Inhoud ©1992 - Hans Planje
Hans Planje     E:      T: 053-4772532