De overgang van Pluto naar een nieuw teken betekent een enorm veranderingsproces in het collectief en dus ook voor ieder van ons persoonlijk. We leven momenteel in een uitermate onrustige, onzekere en spannende tijd. Een tijd waarin we enerzijds geconfronteerd worden met oude systemen, normen en vanzelfsprekendheden, die steeds meer afbrokkelen en anderzijds met de ongelooflijke noodzaak om het anders te gaan doen en ruimte te maken voor vernieuwing.
In mijn blog Pluto in waterman 1 heb ik de doorgang van Pluto door watrman vanuit historisch perspectief onderzocht.
Mijn blog Pluto in waterman 2 gaat over de voorafgaande fase van Plutyo door steenbok.
De eerste ingressiehoroscoop heb ik besproken in mijn blog Pluto in waterman 3.

Zo'n transformatieproces bestaat uit verschillende fasen. In je binnenwereld voltrekken zich processen waar je met je verstand vaak helemaal niet bij kunt. Maar op een gegeven moment kun je het ook niet meer negeren. Je bewustzijn wordt geprikkeld en uitgedaagd. Soms kraak je in al je voegen, af en toe verlies je alle hoop dat je überhaupt ergens naartoe op weg bent, dan weer zie je glashelder hoe het allemaal in elkaar zit en waag je een stap in het onbekende.


Transformatie

transformatiesym PluTransformatie is hoe dan ook een proces dat langere tijd in beslag neemt. Dat valt ook af te leiden uit het gegeven dat, als we Pluto als indicator voor transformatieprocessen gebruiken, deze door zijn jaarlijkse retrograde beweging minimaal 2 jaar op elk punt van de dierenriem actief is. Het proces begint vaak met frustratie, onvrede met hoe het is, vaak ingeleid door een actuele gebeurtenis, die als crisis wordt ervaren. Gaandeweg groeit er een dagend besef dat je niet op deze manier verder wil en op een gegeven moment zelfs niet meer kan. Hoe het anders moet en wat er nodig is, weet je vaak nog niet, maar je wil in ieder geval geen herhaling meer van hetzelfde. Niet weer hetzelfde soort werk, niet weer dezelfde afhankelijkheid in je relatie, niet weer hetzelfde patroon. En als je je realiseert dat het leven geleefd wil worden, valt een angst weg, die om kwijt te raken. Je hebt immers al iets verloren.

Voor onze psychische en spirituele groei hebben we impulsen nodig. Als we ons zonnestelsel met de Zon in het middelpunt analoog voor het individu beschouwen, dan kunnen we Pluto als onze psychische periferie of verbinding met de kosmos zien. We kunnen zodoende van de hypothese uitgaan, dat Pluto de functie heeft groei-impulsen van buiten op te nemen, ze om te keren en naar binnen toe in de richting van de Zon verder te leiden. Nu zijn wij mensen, zoals bekend, wezens die niet zomaar zonder meer bereid zijn dingen los te laten en onszelf te veranderen. Er moet eerst voldoende druk, frustratie of pijn zijn. We bieden weerstand, houden vast aan het oude, willen controle houden, fixeren onszelf op bepaalde voorstellingen, raken onder druk, lopen vast, maken pas op de plaats, en vervolgens hebben we een crisis, een conflict of simpelweg een probleem. Er moet iets gebeuren, er wordt iets dringend. Een oude vorm moet sterven, om plaats te maken voor iets nieuws. We ervaren de dringende noodzaak, daarnaar op zoek te gaan. Vaak gaat deze fase met een gevoel van nood, lijden, angst of verkramping gepaard, omdat het probleem weliswaar duidelijk is, maar nog geen oplossing in zicht. We kunnen dat ervaren als iets dat ons bedreigt, pusht, de adem snoert en niet meer loslaat. Pluto vertegenwoordigt hier dus het conflict, dat aandringt om opgelost of getransformeerd te worden.

De Pluto in steenboktijd loopt op z'n eind en we hebben allang gezien en ervaren dat we geen zekerheid meer kunnen ontlenen aan leidersfiguren of overheidsinstanties, we worden genoodzaakt op onze eigen innerlijke autoriteit te gaan varen en vanuit onze eigen autonomie te handelen. Niet altijd even gemakkelijk en al helemaal niet als we dat niet gewend zijn. Vaak spelen er verborgen dynamieken op de achtergrond mee, waar we geen vat op of zelfs geen weet van hebben, die het moeilijk maken om wezenlijke stappen te zetten naar verandering, naar meer innerlijke vrijheid, openheid, eigenwaarde en overgave.

sys werk 1

 

De volgende fase: oriëntatie

sym Nepttrans NepAls we uitgaan van het gegeven dat impulsen tot transformatie vanuit ons Hogere Zelf, vanuit de kosmos op ons af komen en via de buitenste schil van ons zonnestelsel een weg naar binnen zoeken, dat zou de volgende logische fase van een transformatieproces de sfeer van Neptunus zijn.

We kunnen zodanig gefixeerd zijn op een probleem, dat het onmogelijk is, het onbevooroordeeld en creatief te benaderen en aan te pakken. Wat we in de eerste plaats nodig hebben ‑ ten minste voor een ogenblik ‑ is dat we onze fixering loslaten, ontspannen en afstand nemen van het probleem, om het opnieuw te kunnen bekijken. In het proces van transformeren betekent dit, dat we ruimte maken in onszelf. Het is hier heel belangrijk dat we ons niet op het bekende richten, want dat heeft kennelijk niets opgelost. De beste manier om in beweging te komen is de aandacht verschuiven van de buitenwereld naar de binnenwereld en van de toekomst en het verleden naar het nu. Bestaande denkpatronen zullen je niet verder brengen en oplossingen of uitwegen vind je niet in de buitenwereld, in wat je al kent. Daar blijft het zoals het is, totdat je zelf verandert.

Wat belangrijk is, is dat we ons veel meer overgeven aan een vaag idee, een onbestemd gevoel, een vermoeden, aan nog onduidelijke, chaotische, nog nauwelijks zichtbare en ongestructureerde mogelijkheden. We worden zoekenden in een zee van diffuse verlangens, die echter betekenisvol zijn en als zee van mogelijkheden kunnen worden gezien. We raken dan aan het gebied van buiten onze werkelijkheid, het kosmische, het spirituele, waar we diep van binnen altijd mee verbonden zijn en zullen blijven. Dat activeert langzaam maar zeker ons aanvoelings- en inlevingsvermogen, ons fingerspitzengefühl. We zetten onze antennes uit, nog zonder te weten wat we op zullen vangen. Er is een beetje moed voor nodig ons open te stellen en in deze onzekerheid ontvankelijk aanwezig te zijn. Het is belangrijk onze lichamelijke reacties waar te nemen en ze te voelen, zonder ze direct met bestaande opvattingen en waardeoordelen teniet te doen. Het luisteren naar je gevoel en volgen van je eigen hart en intuïtie zetten die beweging altijd in gang. Vragen als: "Wat zegt mijn innerlijke stem?" of "Waar gaat mijn hart van open?" helpen je op weg uit waar je bent, naar waar je wilt zijn.

Een grote valkuil is dan ook gemakkelijk in de Plutofase blijven steken en zo gefixeerd zijn op het probleem en er zo midden in zitten, dat je geen afstand kan nemen, niets kan aanvoelen en je geen enkele vage voorstelling kan maken van hoe het verder zou kunnen gaan. Je lijkt bezeten van een thema en kan je niet ontspannen om ontvankelijk te worden voor welk gevoel of aanwijzing dan ook. Dit is herkenbaar aan bv. sterke vooroordelen, stress, onder druk staan, geladenheid, dwangmatig praten of handelen of verbetenheid. Dit probleem doet zich vaak voor bij mensen die als kind van hun ouders weinig ruimte kregen zelf naar oplossingen op zoek te gaan, maar meestal met strakke regels en kant-en-klare oplossingen klein werden gehouden.

Een andere valkuil is dat de prikkel, de dringende noodzaak om te transformeren te zwak is. zo iemand wil zich eigenlijk helemaal niet met het probleem bezighouden. Het kan iemand gezapig, warrig, ontwijkend, ongrijpbaar of onrealistisch maken en de verleiding is groot, de slachtofferrol op zich te nemen of weg te drijven in fantasieën of dromen. We kunnen zo iemand herkennen aan zijn slappe handje, vaak wat afwezige, dromerige blik, onsamenhangende manier van spreken, overgevoeligheid, zelfbeklag of teleurgestelde, berustende houding. In dit geval is het belangrijk om actief te focussen op wat iemand zelf wil en dit te activeren, om door idealistische en onrealistische uitspraken heen te prikken en iemand bij het geringste afdwalen terug te halen in het hier en nu.

Niet-weten - intuïtie

sym Uratrans UraTussen waar je bent en waar je wilt zijn, ligt onbekend terrein. Je begint uit je oude fundament te stappen, dat niet meer voldoet, terwijl het nieuwe fundament is nog niet gebouwd. En totdat de volgende constructie vorm begint te krijgen, verkeer je in onzekerheid. Je nieuwe creatie is namelijk onderhevig aan andere wetten dan de oude. Die zul je eerst moeten ervaren, verkennen en onder de knie moeten krijgen.

In deze chaos, deze zee van diffuse indrukken en gevoelens kristalliseert zich langzaam maar zeker een structuur uit. Bepaalde indrukken komen vaker terug en versterken zich. Als kleine vonkjes worden de eerste ideeën gevormd over hoe het zou kunnen zijn. Deze fase is buitengewoon creatief, omdat de in de vorige fase ontstane ontvankelijkheid het mogelijk maakt, uit het ongestructureerde iets nieuws te laten ontstaan en intuïtief te ervaren. Wat hier als indruk, gevoel, geluid, klank, kleur, reuk of smaak naar voren komt, wordt in de taal van focusing een 'handvat' genoemd. Dit gaat vaak gepaard met lichamelijke sensaties als kriebels, onrust, ongeduld of een soort elektrische geladenheid: Ik heb het, maar nog niet helemaal. Onze stemming is niet meer passief en afwachtend zoals in de voorgaande fase van Neptunus, maar opgewonden, wakker, opmerkzaam en klaar om op het juiste moment toe te slaan. We hebben er lucht van gekregen, we zijn op het goede spoor.

Een grote valkuil in deze fase van het proces is blijven zoeken zonder te vinden, zonder op een idee te komen. Iemand kan dan als chaotisch, richtingloos, en fantasieloos overkomen, terwijl hij in werkelijkheid een groot potentiaal aan creativiteit ter beschikking heeft. De drempel zit 'm vaak in de weerstand tegen een concretisering. Wat ondersteunend kan zijn is door degene erbij te helpen in zijn 'psychische zee' een - zij het nog zo onbeduidende - impuls of structuur te onderscheiden, daarnaar te kijken en erbij te blijven, om niet opnieuw in het oeverloze te verzanden.
In dat niemandsland kunnen emoties aan de oppervlakte komen, zoals angst voor het onbekende, woede over hoe het was, of diepe eenzaamheid. De kunst is om er ruimte aan te bieden, ze te voelen, er contact mee te maken, zonder er een oordeel over te hebben of ze af te wijzen. Het zijn gevoelens die vaak al een leven lang, of levens lang, niet gevoeld konden worden. Je bent niet gezien, niet gehoord, ontkend en afgewezen. Die emoties moeten eerst waargenomen en erkend worden, voordat überhaupt een volgende stap kan worden gezet.

Ook andersom kan het een valkuil zijn als er veel ideeën zijn, maar zonder dat deze uit een totaalgevoel zijn ontstaan. Zo iemand kan weliswaar als heel vindingrijk en vol goede ideeën overkomen, maar is meestal ook zeer mentaal en berekenend. Hij is geneigd gekscherend over zichzelf te praten en heeft nauwelijks contact met zijn gevoel. Daardoor is hij niet in staat zich over te geven aan de gevoelens die aan zijn probleem ten grondslag liggen en kan hij niet ontvankelijk zijn voor andere mogelijkheden zijn probleem te benaderen, dan via rationele kanalen. Voor een begeleider is het belangrijk deze cliënt afstand van zijn probleem te laten nemen, en contact te laten maken met zijn diepere gevoelsstromen. Een goede ontspanningsoefening kan hiervoor zeer werkzaam zijn.


sys werk 3


De keuzefase

trans Satsym SatuDe ideeën en prikkels die in de voorgaande Uranusfase zijn ontstaan, mogen misschien opwindend en verlichtend zijn, er zijn ook vele dwaallichten bij. Ze moeten onderzocht en uitgesorteerd worden en vertaald worden in de realiteit van onze eigen belevingswereld. Wat er nu nodig is, is een zorgvuldig en geconcentreerd vergelijken van dat wat onze intuïtie heeft ingegeven met de vermoedens en lichamelijke sensaties uit de Neptunusfase. Komt het gevonden 'handvat' overeen met ons gevoel ten aanzien van het geheel of is er nog een beter handvat (greep = (be)grip)?  Is dit het juiste spoor? Voor welk van de vele, nog niet gematerialiseerde ideeën kies ik? En is deze weg begaanbaar, is deze mogelijkheid praktisch te realiseren? We moeten nu een bewuste keuze maken en daarmee ook de verantwoordelijkheid voor de consequenties op ons nemen.

Soms komen we op een punt waarop het ego geen stand meer houdt en 'breekt'. Je ontdek dan opeens dat jouw ideeën over de werkelijkheid niet kloppen, dat je met je eigen afweermechanismen mensen op een afstand hebt gehouden of dat je altijd zo hard hebt moeten vechten om jezelf veilig te kunnen voelen. Op zo'n moment kunnen we onze oude overlevingsmechanismen niet meer met dezelfde kracht en overtuiging in stand houden. Het kan leiden tot een fase van diepe angst of wanhoop, want niets werkt meer zoals het altijd deed. Dat proces kan pijnlijk zijn en soms heftige vormen aannemen, maar dat hoeft helemaal niet, het ego kan zich ook veel geleidelijker aanpassen. Het voordeel is wel dat we ons daarna bevrijd voelen en op een andere manier, veel dichter bij onszelf in het leven staan.

In deze fase vindt een soort initiatie plaats. Als je dat beseft, kun je er met meer zelfvertrouwen en commitment doorheen. Je beweegt naar een hoger niveau in je bewustzijn, waarbij je meer in contact komt met je ziel. En dat gebeurt juist, omdát je persoonlijke weerstanden, knelpunten, fixaties en blokkades onder ogen gaat zien en overwint. Ze blijken belangrijke drijfveren om tot ontwikkeling te komen en uiteindelijk om te weten wie je echt bent en wat je hier komt doen. Transformatie is dus eigenlijk verandering van je bewustzijn; het lood omzetten in goud.

Een valkuil in deze fase is duizend en een ideeën hebben, zonder enige concretisering zonder beslissing te nemen en verantwoordelijkheid te dragen. We hebben dan te maken met iemand met een sterke behoefte aan afwisseling en nieuwe prikkels, maar die nauwelijks de tijd neemt een idee te laten rijpen. Hij werkt niets uit, hij maakt niets concreet. Zodra het moeilijk dreigt te worden, schiet hij naar de volgende prikkel. Voor een begeleider is hier vooral het werken aan duidelijke keuzes en bindende besluiten van belang, om tot een werkelijke confrontatie te komen, zodat veranderingen geconcretiseerd kunnen worden.

Bij iedere stap op je pad heb je weer de keuze. Ga je door op de oude weg, of sla je een andere in? Ieder inzicht is een aanwijzing die je kunt volgen. De nieuwe weg is onbekend en vaak de richting die onveilig voelt of spannend is. Hij is niet geplaveid; noch door anderen, noch door jezelf. Wees er je eigen wegwijzer. En als er angst opkomt, geef die dan de ruimte (waarnemen, toestaan, voelen, erkennen), maar laat hem niet plaatsnemen op jouw bestuurdersplek.

Wie te snel iets volgens een bepaald patroon aan wil pakken, komt verstarring tegen en betreedt uitgesleten paden. Hier bestaat de neiging zich te fixeren op een - vaak al bekende - mogelijkheid, een probleem op te lossen. Zo iemand is vasthoudend en niet gauw geneigd van zijn vaststaande idee, hoe iets moet worden aangepakt, af te wijken en zoekt daarin bevestiging. Hij vindt het uitermate moeilijk andere, hem niet bekende oplossingen aan te horen en zich daarmee bezig te houden. Het is hier vooral zaak om te confronteren of shockeren bv. door elke uitspraak van de cliënt in eerste instantie vanuit een andere invalshoek te benaderen.

Het kan zijn dat een bepaalde keuze toch niet haalbaar, zinvol of realiseerbaar blijkt te zijn en het proces vroegtijdig blokkeert. Om de draad weer op te pakken moeten we dan terug naar fase 2 (oriëntatie) of fase 3 (niet-weten).

Vervolgfasen

sym Jupitrans JupAls we wel tot een haalbare keuze komen, dan kunnen de volgende fasen zich manifesteren. Dat gebeurt deels in willekeurige volgorde, deels min of meer gelijktijdig plaats vinden. Zij stellen in zekere zin diverse aspecten van hetzelfde psychische proces voor: betekenis en rendement (Jupiter), de fase waarin de zin en bedoeling van wat we in het begin als zo dringend en moeizaam of uitzichtloos hebben ervaren duidelijk wordt en we de diepere betekenis erachter zien. Antwoorden op lang geleden gestelde en onbeantwoord gebleven vragen liggen opeens voor de hand. En dat geeft een enorme stimulans in ons zelfvertrouwen.

Tijdens je transformatie kun je terecht komen in de zogenaamde 'wachtstand'. Dit is niet altijd een gemakkelijke fase, want hier begin je namelijk je potentie echt te voelen en tegelijkertijd is hij nog niet gemanifesteerd. Je nieuwe bewustzijn heeft zich nog niet naar de buitenwereld vertaald. Soms duurt de wachtstand jaren. Toch is er geen sprake van stilstand, eerder van integratie. Al je nieuwe bewustzijn neemt de tijd om in te dalen en te 'settelen'. Je begint te belichamen wat je hebt geleerd.

sym MarsMet het gevonden geschenk of de parel in ons probleem worden we opgewonden, wakker, opmerkzaam en klaar om op het juiste moment toe te slaan. Het succesgevoel uit de Jupiterfase over het vinden van betekenis en samenhang slaat nu ook lichamelijk neer en op het energieniveau komt duidelijk iets in beweging.  Daardoor kunnen ook emoties gemakkelijker naar buiten komen. De intensiteit van de vrijkomende energie kan variëren van subtiele innerlijke bewegingen tot flinke emotionele uitbarstingen en afreageren. Onze wil en besluitvaardigheid komen tot leven om meer van onze levendigheid tot uitdrukking te brengen en in daden om te zetten. We zijn nu in het gebied van de persoonlijke planeten terecht gekomen, waarmee de oorspronkelijke groei-impulsen actief in ons dagelijkse leven kunnen worden omgezet. Het nieuwe zaad begint te kiemen.

sym Maan(Als volgende planeet in het heliocentrische systeem komt de Aarde. Deze planeetfase zou ons bijzonder moeten raken, omdat we zelf op deze planeet leven.  Deze fase heeft inderdaad met geraakt-zijn te maken. Omdat we gebruikelijk ons zonnestelsel geocentrisch bekijken, neem ik hier daarom niet de Aarde, maar de Maan als volgende planeetfase.) Als energieën die misschien jarenlang geblokkeerd zijn geweest opeens vrijkomen, kan dit intense emoties teweeg brengen. De sleutel van een probleem vinden of de diepere bedoeling ervan tot ons door laten dringen, kan ons heel diep raken, hetzij als verdriet over het oplossen van een oude pijn of juist als bijzondere vreugde, die ons zoveel nieuwe bewegingsvrijheid geeft. Deze fase staat in verbinding met onze levensgeschiedenis, speciaal met onze kindertijd, waarin we afhankelijk en behoeftig en daardoor kwetsbaar waren. In de beschermlagen en afweermechanismen die we toen uit angst voor gekwetst worden hebben opgebouwd, liggen vele gevoelens besloten, die nu in het beste geval losgeweekt en opgelost kunnen worden.

sym VenusVaak wordt de weg naar het vinden van de sleutel van een probleem ervaren als een geboorte. Opeens is het er: je buitenwereld begint te matchen met je binnenwereld. Door je verlangens te voelen begin je aan te trekken wat je het liefst wil. Door je hoofd, je hart en je handelen op elkaar af te stemmen, ontstaat er balans en ga je creëren in plaats van overleven.

Onze volledige aandacht was naar binnen gericht, om oplossingen uit te broeden en in de praktijk te brengen. Nu dit achter de rug is, kunnen we een duidelijk lichamelijk gevoel van welbehagen ook toelaten. Het is een gevoel van ontspanning dat er mag zijn. We kunnen weer genieten, zonder slecht geweten of schuldgevoel. Het is de moeite waard hiervoor de tijd te nemen, want na gedane arbeid is het goed rusten. De rust is een wezenlijk onderdeel van het proces, het nieuwe te accepteren, op te nemen en ons eigen te maken. Het heeft ook z'n tijd nodig voordat de nieuwe structuur in ons lichaam is opgeslagen en we de zekerheid hebben, dat het niet zomaar weer kan verdwijnen, dat we het vergeten of het contact ermee verliezen.
En dan? Dan begint er een nieuwe transformatie- of creatiecyclus, waarin je weer dieper afdaalt en misschien weer dezelfde fasen doorloopt, maar dan anders. In ieder geval doe je het dan met meer liefde voor jezelf en meer vertrouwen in de uitkomst.

sym MercOok komen we nu weer ‑ verrijkt - terecht in ons dagelijks bewustzijn. We nemen weer contact op met onze omgeving en delen mee, wat we in dit proces allemaal zijn tegengekomen en wat we hebben ervaren en beleefd. We gaan op zoek naar vergelijkingen met onze vroegere ervaringen. We heroriënteren ons en taxeren wat deze veranderingen voor ons verdere leven betekenen en hoe we onze nieuwe ervaringen kunnen gebruiken en integreren.

sym ZonEen doorgemaakt en doorstaan proces leidt tenslotte tot een nieuwe houding en veranderde instelling ten opzichte van het leven.  Als afzonderlijke psychische inhouden bewust gemaakt, getransformeerd en geïntegreerd konden worden, heeft onze totale persoonlijkheid een verandering en ontwikkeling doorgemaakt. We zijn nu in staat zelfstandiger en creatiever met tot nu toe belastende situaties om te gaan. Deze fase benadrukt dus het vergrote bewustzijn van onze totale persoonlijkheid: dat we na een verandering en leerervaring psychisch en geestelijk gegroeid zijn.

trans ZonMenselijke groei-, transformatie- en helingsprocessen zijn in hun totale complexiteit en veranderlijkheid voor ons beperkte verstand nooit geheel te vatten, want het zijn uiteindelijk wonderen van creativiteit. Met dit bewustzijn moeten we ook dit planetaire model beschouwen en in het oog houden dat we gemakkelijk een tendens tot schematiseren hebben. Organische processen zoals boven beschreven, verlopen zelden strak en lineair van fase naar fase. Ze kunnen bovendien enkele minuten duren of - bij diep traumatische thema's - jaren of decennia in beslag nemen.

Wil je deelnemen aan de najaarscyclus persoonlijke ontwikkeling m.b.t. opstellingen? Meld je dan nu alvast aan.
Of kies (eerst) voor een losse opstellingendag op 22 april of 10 juni. 


Bronnen

Eugene T. Gendlin  -  Focusing-techniek als zelfhulp bij het oplossen van persoonlijke problemen.
Martin Siems  -  Dein Körper weiß die Antwort - Focusing als Methode der Selbsterfahrung.  Eine praktische Anleitung.
Robert Maas  -  Focusing: aandacht voor het onmiddellijk ervaren.
Jürg Mächler en Hans-Heini Lanz  -  Astro-Focusing
Hermelijn van der Meijden  -  Transformatie: deze 10 fasen horen er gewoon bij  -  artikel in nieuwetijdskind.com


Naar het vervolg