Merc doorgang 1Op 11 november vindt aan de hemel een bijzonder verschijnsel plaats: Het kleinste planeetje van ons zonnestelsel trekt dan voor de zon langs. Dit wordt in de astronomie een Mercuriusdoorgang of Mercuriustransit1 genoemd.
Misschien herinner je je de jaren 2004 en 2012 nog, toen zich begin juni een vergelijkbaar fenomeen voordeed en Venus voor de zon langsging. Dit trok ook buiten astronomische astrologische kringen veel belangstelling. Dat komt onder meer doordat Venusdoorgangen uiterst zeldzaam zijn en slechts 4x per 243 jaar optreden. Zo zullen de volgende Venusdoorgangen pas plaatsvinden in 2117 en 2125.

Mercuriusdoorgangen komen veel vaker voor. Ze vinden plaats om de 3½, 7, 9½, 10 of 13 jaar. Dat komt neer op 13 of 14 doorgangen per eeuw. De laatste was op 9 mei 2016, de eerstvolgende is op 13 november 2032, daarna op 7 november 2039.
Een Mercuriusdoorgang duurt gemiddeld ongeveer 5 uur en kan maximaal 8 uur duren. De kortste Mercuriusdoorgang van de laatste en komende eeuwen was op 11 mei 1937, toen Mercurius 13 minuten lang de zon schampte.
Anders dan de Venusdoorgang, die met behulp van een eclipsbril te zien was op het zonneoppervlak, is de snelste planeet van ons zonnestelsel te klein om met het blote oog waargenomen te kunnen worden. Met een kleine telescoop is het wel mogelijk, maar dat vraagt wel speciale bescherming voor de ogen. Bovendien kan een Mercuriusdoorgang gemakkelijk worden verward met een zonnevlek. Wie toch moeite wil doen dit fenomeen te zien, kan het best bij een sterrenwacht informeren.


Waarom en hoe komt een Mercuriusdoorgang tot stand?

Mercurius loopt in gemiddeld 116 dagen een keer rond de zon. Twee keer in die periode maakt hij een conjunctie met de zon. Eén keer als hij van de aarde uitgezien achter de zon langs trekt - dit noemen we een bovenconjunctie, de andere keer als hij in de benedenconjunctie vóór de zon langs trekt. Een Mercuriusdoorgang kan dus alleen maar plaatsvinden tijdens een benedenconjunctie. Vanuit de aarde gezien loopt Mercurius dan altijd retrograde.
Maar lang niet elke benedenconjunctie is ook een doorgang. Dat komt omdat Mercurius bij deze conjunctie meestal net onder of net boven de zon staat, want zijn baan maakt een helling van ongeveer 7° ten opzichte van de aardbaan. Alleen als de aarde in zijn omloop op of heel dichtbij een van de kruispunten met de baan van Mercurius (de zogeheten Mercuriusknopen) is, kan het verschijnsel zich voordoen. De Mercuriusknopen liggen momenteel op 18°25' stier en schorpioen. De aarde is daar alleen in mei en november en een Mercuriusdoorgang kan alleen plaatsvinden tussen 7 en 11 mei of tussen de 7 en 15 november, omdat alleen dan Mercurius precies tussen aarde en zon in kan staan.
De komende Mercuriusdoorgang van 11 november 2019 is op 19° schorpioen.
De conjunctie is exact om 16:20 uur Midden-Europese tijd.

Vergelijk het maar met een zons- of maansverduistering, die alleen maar kan plaatsvinden als de zon in de buurt van de Maansknopenas staat. Dat is 2x per jaar. Deze Maansknopenas beweegt gestaag achterwaarts door de dierenriem, waardoor elke volgende verduistering steeds iets minder dan een half jaar verder valt. De Knopenas van Mercurius beweegt ook, maar niet meer dan ongeveer 1° per eeuw.

Merc doorgang 2


Wat is de betekenis van een Mercuriusdoorgang?

Laten we daarvoor eerst eens kijken naar de relatie tussen Zon en Mercurius. Mercurius beschrijft beweging, uitwisseling en verandering op lichamelijk, emotioneel, mentaal en spiritueel niveau, zowel innerlijk als uiterlijk. Mercurius is de nauwste medewerker van de Zon (vergelijk Maan en Aarde). Hij gaat achter zijn rug om en ook er dwars tegenin. Mercurius is dienaar van een heer en heeft toegang tot alle niveaus: godenwereld, mensenwereld en onderwereld. Hij kan zich zelfs onzichtbaar maken.
Vanuit het centrum van ons zonnestelsel gezien, is Mercurius de eerste planeet die om de Zon draait. Je zou kunnen zeggen dat hij de eerste nuancering aanbrengt in de ongedifferentieerde zonne-energie die door de ruimte straalt. Mercurius kanaliseert deze energie en zijn rol is die van bemiddelaar.
In de mythologie is hij de bode der goden: hij is de boodschapper van de overige planeten. In naam van de overige planeten functioneert hij als het schakelpaneel van een telefooncentrale. Als hij goed functioneert legt hij de juiste verbindingen en geeft hij de juiste boodschappen door.

Mercurius is tevens boodschapper van het onbewuste. Hij is zowel rationeel als irrationeel, overeenkomstig de verschillende functies van de beide hersenhelften. De linker wordt geassocieerd met de logische, abstracte, mannelijke functie van ons denken; de rechter met de creatieve, intuïtieve, vrouwelijke functie.
Als wij spreken, doen we telkens uitspraken over onszelf en onze relatie met de dingen om ons heen. Mercurius verraadt de kleinste vergissing van de psyche: dit zijn de boodschappen van het onbewuste. Hij wordt zichtbaar in de verspreking, het stopwoordje of de tic.

Merc doorgang 3De relatie tussen de Zon en Mercurius kan beschreven worden in de verhouding koning - dienaar, meester - leerling, dokter - assistente, leraar - leerling, baas - knecht, ouder - kind, de grote versus de kleine.
Mercurius vervult een belangrijke functie, omdat hij een boodschapper is van het ego. Hij draagt belangrijke principes van de essentie uit. Hij is niet het ego zelf, maar de bemiddelaar ervan; hij is niet het wereldbeeld zelf, maar zijn vertegenwoordiger.
Met zijn energie geven we ons diepste wezen handen en voeten en zijn we in staat wat we willen, denken en voelen tot uitdrukking te brengen. De symboliek van deze boodschapperfunctie vinden we onder meer terug in het feit dat, van de Aarde uit gezien Mercurius nooit verder dan 28° van de Zon verwijderd is. Dat is minder dan een heel dierenriemteken en we vinden Mercurius in de horoscoop dan ook altijd of in hetzelfde teken dan de Zon, of in het teken ervoor of dat erna. In mijn Mercuriusreader ga ik uitgebreid op de betekenis van hetzelfde of een verschillend teken van Zon en Mercurius in.


De retrograde Mercurius

De retrograde fase van Mercurius, die plaatsvindt als Mercurius zich tussen de Zon en de Aarde in beweegt, kunnen we beschouwen als een heroriëntatie op bepaalde ideeën, voorstellingen, opvattingen, normen en waarden. In het grensgebied tussen het oude vertrouwde en het nieuwe en vernieuwde ligt de mogelijkheid in contact te komen met onbewuste kennis en wijsheid. Omdat deze op voor ons vaak onvoorspelbare tijdstippen en onberedeneerbare manieren naar de oppervlakte borrelt, wordt deze informatie ook vaak over het hoofd gezien of blijft onbegrepen. Als we ons daarvoor kunnen openstellen, hebben we toegang tot een van onze intelligentste bronnen, onze intuïtie.

Merc doorgang 4In de retrograde Mercurius-Zon-conjunctie kom je elkaar tegen en kan het flink botsen. Er kunnen confrontaties plaatsvinden, kortsluiting ontstaan en je wordt onmiddellijk afgerekend op je handelen. Als Mercurius in deze fase van zijn cyclus zit, zijn het vaak drukke, hectische en chaotische dagen. Alles moet snel en er is geen tijd voor overleg. Deze fase vraagt om slagvaardigheid, beslissingen moeten vaak overhaast worden genomen en consequenties direct worden getrokken. Hier kom je ook dingen uit het verleden tegen, waarmee moet worden afgerekend. Vooral als eerdere signalen zijn genegeerd, kunnen dingen onverwachts gebeuren en onontkoombaar zijn.

Mensen met hun Mercurius in deze positie bevinden zich vaak in acute, pikante situaties, waarin snel reageren en handelen noodzakelijk is. Ze zijn meestal behoorlijk stressbestendig en kunnen goed improviseren. Het zijn vaak echte 'op het laatste moment'-types en kortetermijndenkers. Zij draaien er ook vaak voor op, een slechtnieuwsboodschap over te brengen en voelen als eerste de gevolgen van fouten die eerder zijn gemaakt. Ze komen vaak terecht in nu-of-nooit-situaties en hebben geen tijd om te reflecteren. Ze werken het best onder druk of met een deadline. Ze kunnen echter ook zo sterk geëngageerd zijn, dat ze niet goed afstand kunnen nemen. Voor anderen kunnen ze in schijnbaar uitzichtloze situaties de laatste hoop zijn. Hun handelen is vaak impulsief en intuïtief, of gewoon automatisch, uit ervaring.
In de kranten vind je rond deze Mercuriusfase veel koppen die te maken hebben met con­fron­tatie, paniek, kortsluiting, snelle actie, maar ook met slagvaardigheid, adequaat ingrijpen of rekenschap (moeten) afleggen.


Kanaal voor creatieve scheppingskracht

Tijdens de benedenconjunctie staat Mercurius het dichtst bij de Aarde en de zonnestralen worden via Mercurius naar de Aarde doorgegeven. Mercurius is a.h.w. een kanaal waardoor de zonnekracht naar de Aarde stroomt. Symbolisch is dit, vergelijkbaar met Nieuwe Maan het begin van een nieuwe cyclus, een cyclus die gemeten wordt tussen twee benedenconjuncties. Geocentrisch is Mercurius dan retrograde, vanuit Mercurius gezien is de Aarde retrograde.
Opvallend, dat Mercurius - van de Aarde uit gezien - tégen de richting van de Zon in beweegt, terwijl hij op dat moment de zonnekracht het sterkst doorgeeft. De pure zonnekracht of levenskracht wordt nu door het kanaal van Mercurius gekleurd als creatieve geestkracht naar de Aarde geleid. De retrograde lopende Aarde is op dit moment zeer ontvankelijk voor deze doelgerichte, mentale energie. Het wordt a.h.w. direct naar binnen geleid. De mens die zulke sterke geestelijke impulsen (zoals bv. nieuwe ideeën, helderheid van geest, ingevingen, inspiratie, intuïtie) binnen laat komen, wordt vaak tegelijkertijd in verwarring gebracht, omdat ze meestal rebelleren tegen de bestaande gedachtepatronen, gangbare denkkaders en het instinctieve rationele denken. De ontwikkeling van de geest lijkt in eerste instantie wel tégen de natuurlijke levensstromen in te gaan. Pas als de mens het zwaartepunt van zijn aandacht weet te verleggen van zijn instinctieve, in vaste lijnen en bestaande kaders denken naar creativiteit en inspiratie in zijn denken, dan zal de verwarring ver­dwijnen en plaats maken voor het creatief vermogen van de geest.

In de tijd van een Mercuriusdoorgang werkt dit Mercuriuskanaal extra krachtig als een versterkende lens, die de levens- en scheppingskracht van de Zon uitvergroot en het mogelijk maakt deze creatieve inspiratie op alle zijnsniveaus - lichaam, ziel en geest - die Mercurius symbolisch in zich verenigt te ervaren. Het is een moment waarin zich de 'goddelijke kracht van de schepping' (Rudhyar) openbaart en met behulp van Mercurius voelbaar en ervaarbaar wordt. Zo kan een Mercuriusdoorgang een heilig moment worden, een ervaring van verbondenheid met het kosmisch bewustzijn.

Maar het is ook mogelijk dat zo'n sterke kanalisering van zonne-energie teveel is en ons zenuwstelstelsel, dat onder de heerschappij van Mercurius (en Uranus) valt, overbelast raakt. Het gevolg is dan dat we tijdens de doorgang onrustig en nerveus worden, prikkelbaar en gestrest raken en overgevoelig kunnen reageren op dingen die op ons af komen. Dat kan vooral gebeuren als we niet goed gegrond zijn. Tegelijkertijd is er maar weinig voor nodig om bepaalde processen te activeren die te maken hebben met het tot uitdrukking brengen van ons diepste wezen. Mercurius representeert symbolisch ook de sushamna, het fijnstoffelijke zenuwkanaal in onze wervelkolom dat de stuitchakra met de kruinchakra verbindt, het kanaal waardoor ook de kundalini-energie opstijgt. Samen met de ernaast gelegen ida en pingala vormt dit drietal het belangrijkste energiesysteem van de mens. Merc doorgang 5Het herinnert aan de Caduceus of Hermesstaf, die door twee slangen wordt omwonden en als medisch symbool bekend is, al gaat het tegenwoordige gebruik ervan voorbij aan de dieperliggende archetypische betekenis van eenheid en heelheid. Mercurius, bij de Grieken Hermes, kreeg deze staf van de zonnegod Apollo.

Wie in de gelegenheid is op 11 november in de middag zich even terug te trekken voor een meditatie, zou na verloop van tijd een soort pulseren of vibreren langs het ruggenmergkanaal kunnen ervaren. Ook zou een soort lichtvlek voor het zogeheten 'derde oog' ervaren kunnen worden. En voor wie regelmatig yoga, qi-gong of tai chi beoefent, kan een verhoogde energie waarneembaar zijn.


Een wispelturige geest en verhoogde intuïtie

De Mercuriusdoorgang leidt hoe dan ook tot een verhoogde sensitiviteit en ongemerkt kunnen we dingen die gezegd worden gemakkelijk op onszelf betrekken en daardoor snel overprikkeld of geïrriteerd reageren. Het is op deze dag af te raden belangrijke beslissingen te nemen, want ons beoordelingsvermogen is niet erg sterk. We nemen eerder intuïtief waar en kunnen dat wat zich aandient razendsnel inschatten en ook zomaar inzichten krijgen in de diepere beweegredenen achter ons doen en laten. Onze geest zal wellicht levendig zijn, maar kan ook onrustig of chaotisch  zijn. Gedachten volgen elkaar in snel tempo op en het is lastig om te focussen en met de aandacht bij één ding te blijven.
Maar als we onze gedachten enigszins tot rust kunnen brengen en weten te richten op iets dat ons bezighoudt, kan de gedachtestroom ook gaan werken als een krachtige laserstraal. En daarmee zijn we in staat haarscherp te analyseren, een complexe stand van zaken te doorgronden en samenhangen en verbanden te zien die tot dan toe verborgen waren en onder normale omstandigheden moeilijk toegankelijk zijn. Met de nodige rust in onze geest kunnen we op de energie van deze doorgang resoneren en ons openstellen voor de intuïtieve en creatieve impulsen, onverwachte ingevingen of belangrijke inzichten die in deze uren besloten liggen.
Op spiritueel niveau is dit het moment om 'het licht te zien', een 'goddelijke' ervaring te hebben, een moment van diep geluk of totaal één-zijn met jezelf te ervaren.

Merc doorgang 6Een belangrijk thema van deze dag is dus communicatie en informatieoverdracht. Dat is altijd wel zo bij een Zon-Mercurius-conjunctie, maar wat een doorgang onderscheidt van een gewone conjunctie, is dat hij markanter is en veel intensiever is, zowel in positieve als in negatieve zin. Zo kan hij nog meer onrust, chaos en wanorde veroorzaken, maar ook een enorme mentale kracht op gang brengen.

Een niet te onderschatten kracht is die van het gesproken woord. Daarom is het raadzaam deze dag goed op je woorden te letten: aan de ene kant wat je zegt en hoe je jezelf uitdrukt, aan de andere kant hoe uitspraken van anderen op jou kunnen inwerken. Woorden leiden sneller dan we soms doorhebben tot realisatie.
Vele esoterische en spirituele stromingen zijn bekend met de kracht van het woord. In de bijbel was 'in den beginne' het woord en zijn 'alle dingen door het woord geworden en zonder dit is niets geworden wat het is'. De kabbala ontstond als de mystieke leer van 'hen die weten', 'zij die de geheimen van de taal kennen'.
De oude Grieken kenden het orakel als intermediair tussen de mensen en hun goden. De Chinezen gebruikten de I Tjing en de oude Germanen hadden de Runen die de verborgen kennis belichaamden. Ook kennen veel culturen de mantra, waarvan de kracht in de herhaling zit. De moderne consumptiemaatschappij maakt hier ook gebruik van: als je een boodschap maar vaak en lang genoeg herhaalt, wordt hij vanzelf onderdeel van je dagelijkse realiteit.
De moderne tijd kent helderzienden, waarzeggers, mediums, astrologen, kaartleggers en pendelaars die bemiddelen tussen de voor de leek ontoegankelijke wereld van de universele kennis en de mens die op zoek is naar antwoorden op zijn levensvragen. Ook al is de kracht van het woord voor niet-ingewijden versluierd, juist op een dag als deze kunnen we een vleugje ervan gewaarworden, wat het betekent als woorden werkelijkheid worden.


'Nieuwe Mercurius'horoscoop

Bekend zijn de Nieuwe-Maanshoroscopen, die berekend worden voor het moment dat Zon en Maan vanuit de aarde gezien op een lijn staan. De Nieuwe-Maanshoroscoop geeft informatie over de komende Maancyclus.
Op dezelfde manier kunnen we denken aan een Nieuwe-Mercuriushoroscoop. Als we voor het berekenen van deze horoscoop hetzelfde uitgangspunt nemen als bij de Nieuwe-Maanshoroscoop, dan maken we de horoscoop voor het moment van de conjunctie tussen Zon en Mercurius. Mercurius staat van de aarde uit gezien echter twee keer in zijn cyclus op één lijn met de Zon, in de bovenconjunctie en in de benedenconjunctie.
Hoewel ik in de beschrijving van de Mercuriuscyclus gesuggereerd heb dat de cyclus begint bij de bovenconjunctie, is er ook veel voor te zeggen de benedenconjunctie als begin van de cyclus, dus als ‘Nieuwe Mercurius’ te beschouwen. In de benedenconjunctie staat Mercurius immers tussen de aarde en de zon in en is hij onzichtbaar. Mercurius is 'vol' halverwege de cyclus in de bovenconjunctie. We kunnen hem dan weliswaar niet met het blote oog zien, omdat hij in dezelfde richting als de zon staat, maar hij is vol, omdat hij maximaal wordt belicht door de zon. Zie onderstaande figuur. Precies hetzelfde geldt voor de Maanfasen.

Merc doorgang 7

We zouden voor deze Mercuriusstand een horoscoop kunnen berekenen voor de plaats waarvoor je de horoscoop wilt laten gelden (zie kader hierboven). De horoscoop geeft dan informatie over Mercuriusthema’s van de komende Mercuriuscyclus, die ongeveer vier maanden duurt tot de volgende benedenconjunctie of 13 jaar tot de volgende Mercuriusdoorgang.
Opvallend aan deze horoscoop is dat de Zon-Mercurius-conjunctie alleen aspecten maakt met langzame, onpersoonlijke planeten: een driehoek met Neptunus in het eigen teken vissen en een sextiel met Saturnus in het eigen teken steenbok en met de heerser van de conjunctie zelf, Pluto, eveneens in steenbok. Dit wijst op een sterk collectieve en maatschappelijke werking.
Voor Nederland en vrijwel geheel Midden en West-Europa valt de doorgangsconjunctie in het 7e huis, hetgeen erop wist dat de effecten van de cocnjuctie vooral merkbaar zullen zijn in de interactie tussen het collectief (de regering, organisaties, maatschappelijke instellingen) en de individuele burger. De Maan-Uranus-conjunctie op de Ascendant geldt uitsluitend voor Nederland, het oosten van Frankrijk en het westen van Zwitseland en Italië. Dit kan een aanwijzing zijn voor veel emotionele onrust als gevolg van de thema's en actie die tijdens de doorgaan plaatsvinden.

Merc doorgang 8

De horoscoop van de Mercuriusdoorgang op 11-11-2019
om 16:20 MET voor Midden-Nederland.


________________________________
1 Er zijn verschillende termen in omloop die aangeven dat twee hemellichamen voor elkaar langs bewegen: bedekking, doorgang, transit. Astronomen gebruiken voor het bedoelde verschijnsel veelal de term 'transit'. Om verwarring met de astrologische term transit te voorkomen, gebruik ik in dit artikel alleen de term 'doorgang'.
2 Uitgebreide informatie hierover vind je op:
https://www.astronomie.de/das-sonnensystem/die-sonne/transit-vor-der-sonne/merkur-und-venustransit
Een aanschouwelijke uitleg over de Mercuriusdoorgang kun je zien op:
https://www.youtube.com/watch?v=JqFFJ6zdECw 
Een animatie kun je zien op:
https://www.fourmilab.ch/documents/canon_transits/movies/a26982532.gif

 

Reageren? Dat kan hieronder.

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Inhoud ©1992 - Hans Planje
Hans Planje     E:      T: 053-4772532