Het eerste deel van dit artikel is te vinden onder Lilith 1 - Historisch perspectief


In de astrologie wordt Lilith vaak gelijkgesteld met de Zwarte Maan. Hoewel er verschillen zijn, zijn er ook duidelijke overeenkomsten.

Lilith 5De Zwarte Maan is het universele principe van de boom van kennis en wijsheid. De vruchten van deze boom zijn door god voor de mens verboden. Hij mag alleen eten van de levensboom: de Zwarte Zon. De vruchten plukken van de levensboom is als leven in een universele eeuwigheid. Maar in deze eeuwigheid bestaat geen individueel bewustzijn. Dat kan slechts worden verkregen door te 'eten' van de boom van kennis. De prijs daarvoor is het leven van eeuwigheid inruilen voor een leven van dualiteit en sterfelijkheid.

Het is de oervrouw Lilith die vanuit de boom van kennis - die haar al welbekend was - de andere oervrouw Eva verleidt en haar de vrucht aanbiedt. Op het moment dat Eva en daarna ook Adam 'eet' van de boom van kennis en god dat ontdekt, worden beiden verdreven uit het paradijs dat hen door god gegeven was als geboortegeschenk: de Zuidelijke Maansknoop.
Door van de boom van kennis te eten 'vallen' Adam en Eva uit het paradijs. Ze vallen in een verticaal bewustzijn naar de verdichte stof van de Priapuswereld, waarin alle kennis en wijsheid die de Zwarte Maan omvat, verduisterd wordt door de veelheid en dichtheid van de stof. Ze kunnen niets meer vanuit een universele eeuwigheid ervaren. Het bewustzijn is nu vernauwd en verlengd. Door de verlenging ontstaat tijd - lineaire tijd. Nu kan het leven alleen nog worden ervaren in gebeurtenissen die achter elkaar plaats vinden. Door de vernauwing van bewustzijn ontstaat ook vertraging van tijdsbeleving en daardoor intensiteit en volheid van ervaring. Het zicht op de eeuwigheid is verdwenen en alleen opnieuw te bereiken door vanuit de val tegen de zwaartekracht in naar boven te bewegen in bewustzijn en zo alle kennis en wijsheid opnieuw te veroveren.

Totdat de universele tijdloosheid opnieuw - en nu met vol individueel bewustzijn verworven is - door het slijpen van de innerlijke diamant. De verdrijving uit het paradijs is de Noordelijke Maansknoop: het grote onbekende, en daarom voor menigeen angstaanjagend. Maar ook een grote uitdaging: het verwerven van nieuw bewustzijn. In de individuele horoscoop kan de Noordknoop als zodanig beleefd worden: een uitdaging, maar ook een diepe angst voor het onbekende.
Planeten conjunct de Noordknoop moeten in dat licht worden geduid. Een Maan conjunct de Noordelijke Maansknoop is geen gewone Maan, maar een Maan waaraan heel wat innerlijk werk vooraf zal gaan, voordat er enig gevoel is van geborgenheid, veiligheid en vertrouwdheid.


De overeenkomsten tussen Lilith en de Zwarte Maan

Er zijn twee principes die bij Lilith en de Zwarte Maan hetzelfde zijn: de weigering en het verborgene.

Als Lilith vertrekt uit het paradijs, vliegt ze weg naar de Rode Zee. Daar woont ze in totale eenzaamheid in de uithoeken van het onbewuste. Maar welbeschouwd komt haar isolement niet alleen voort uit de wijze waarop god het paradijs heeft geschapen en bedoeld, maar ook haar eigen weigering, de condities van het paradijs te accepteren. Door deze dubbelheid kan de hoogste, unieke en uitzonderlijke zielskwaliteit die voortkomt uit de Zwarte Maan in ieder mens nooit tot uitdrukking komen in de val naar de wereld van Priapus. Want in deze wereld bestaat geen uniciteit, geen uitzonderlijkheid, geen grootste kwaliteit, waardoor mensen zich van elkaar kunnen onderscheiden.
De gevolgen van deze weigering zijn ook tweevoudig: enerzijds de blokkade vanuit de eigen zielskwaliteit en anderzijds de wereld van Priapus, die geen enkele conditie biedt waardoor de zielskwaliteit tot uitdrukking kan komen. De enige manier om daaraan expressie te geven is door zelf eigen condities te scheppen en dat betekent Priapus structureel te weigeren en de rug toe te keren. Precies zoals bij Lilith: zij kan niet de vrouw zijn in de geschapen wereld van het Adam-en-Eva-paradijs. Zo is het ook bij de Zwarte Maan: de geschapen en bekende Priapuswereld kan vanaf de geboorte nooit de basis vormen van waaruit de hoogste zielskwaliteit tot expressie kan komen.

Een andere overeenkomst tussen Lilith en de Zwarte Maan is dat beide principes in aanvang verborgen zijn, zowel op collectief als op individueel niveau. Eva is, als oermoeder van het vlees, is in het collectieve onbewuste van vele culturen duizenden jaren lang de zichtbare en geaccepteerde vrouw. De andere helft van het vrouw zijn - Lilith - is in diezelfde tijdspanne verborgen gebleven in het collectieve, maar ook individuele onbewuste, waar zij niets anders kan dan in opgesloten eenzaamheid wachten tot het licht van bewustzijn haar bevrijding inluidt. Een bevrijding die de verhoudingen tussen mannen en vrouwen, tussen mannen en mannen en tussen vrouwen en vrouwen zal veranderen.
Zowel mannen als vrouwen dragen de twee oervrouwen Lilith en Eva in zich. Mannen projecteren deze archetypen naar buiten in de vrouwen die zij naar zich toetrekken. Vrouwen ook, maar vrouwen kunnen zich bovendien ook met deze twee archetypen identificeren.
Het verborgene van de Zwarte Maan zit al in de naam. Het openen van de verborgen hoogste zielskwaliteit is onderhevig aan een kosmisch gestuurd zielsproces, dat zich over het algemeen pas zal openen tegen de tweede levenshelft.

Maar, Lilith is Lilith en de Zwarte Maan is de Zwarte Maan. Wie spreekt over Lilith, verwijst naar de verborgen innerlijke vrouw en niet naar de totaliteit van de essentie die de Zwarte Maan omvat. De verborgen innerlijke vrouw in het licht van bewustzijn brengen, houdt een geheel ander proces in dan het ontsluiten van de verborgen zielskwaliteit van de Zwarte Maan.

Psychologisch gLilith 6ezien heeft het 'onder liggen' van de vrouw enorme gevolgen gehad, voor zowel mannen als vrouwen. Want heel veel vrouwen zijn vaak onbewust diep teleurgesteld en boos omdat zij alleen worden aangesproken op hun Eva-rol, maar niet op hun Lilith-kracht. Ze worden dus niet aangesproken op het totale vrouw-zijn. Doordat het vrouw-zijn alleen geassocieerd wordt met de Eva-rol, is de psychologie en vaak ook de seksualiteit tussen man en vrouw alleen ontwikkeld tot het Eva-niveau en vooral ook gericht op het in stand houden van de soort. Lilith blijft onaangesproken.
Hierdoor blijven veel mannen steken in een puberaal of 'zoon'stadium en gaan veel vrouwen hun man op den duur - als een ware Eva - bemoederen. En daarmee wordt de vrouw als zelfstandige en onafhankelijke vrouw die zelf haar keuzes maakt, in de hoek gezet...
Binnen families en culturen kan dit thema onbewust generaties lang het man-vrouwbeeld bepalen en worden overgedragen van vader op zoon en van moeder op dochter.

Om de balans te hervinden in de gelijkheid van vrouw en man, zoals deze oorspronkelijk in de wereld is gezet, moet Lilith gerehabiliteerd worden. Dat betekent om te beginnen bewust worden van de (automatische) Eva in ons waardoor een vernieuwde houding op elk relationeel terrein tussen man, vrouw, kinderen en werk kan ontstaan.

Lilith, het archetypisch symbool van het verborgen vrouwelijke, dat duizenden jaren lang naar de uithoeken van het collectieve onbewuste is verbannen, komt naar boven in bewustzijn. Dit archetype werkt als katalysator voor de gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen. Na de Uranus-Neptunus-conjunctie (symbolen voor het collectief mannelijke en vrouwelijke principe, en de omkering van Mars en Venus in het patroon van de Zon-Venus-Mars-conjuncties in de afgelopen decennia, is de tijd er rijp voor.


Lilith en de energieën van de vrouwelijke planeten

Met het terugkeren van de grote godin Lilith in het bewustzijn van de mensheid, verandert ook onze waarneming van de krachten van de vrouwelijke planeten.
Om dit te verduidelijken eerst een paar gedachtes over astrologie, zoals wij daar in de westerse maatschappij mee omgaan. Omdat astrologie een symbolentaal is, hebben alle planeten en dierenriem­tekens zoals wij ze gebruiken een bijbehorend archetypisch potentiaal aan uitdrukkingsvormen en niveaus.
De duiding van deze symbolen en de daarmee samenhangende manifestaties en mogelijkheden worden echter bepaald door ons wereldbeeld, ons bewustzijnsniveau en onze omgeving. Daardoor kunnen in verschillende tijdperken en op verschillende plaatsen andere aspecten van hetzelfde symbool op de voorgrond treden. Bij ons heeft de astrologie haar wortels in de Grieks-Romeinse cultuur en al vanaf de klassieke Grieken en de daaropvolgende 2500 jaar overheerst een patriarchaal wereldbeeld, die als hoogste godheid een mannelijke god heeft. Het vrouwelijke wordt als minder machtig, minder belangrijk en voornamelijk in dienst van het mannelijke beschouwd. Hoewel we in de astrologie het inmiddels het uranische principe van gelijkheid kennen, worden de vrouwelijke planeten Maan en Venus als zwakke, meegevende, en tot opoffering neigende elementen beschreven.

Het is aannemelijk dat in de matriarchale tijd - van enkele tienduizenden tot ongeveer 3000 jaar voor Christus - aan deze vrouwelijke planeetsymbolen een grote macht werd toegeschreven en het mannelijke juist een aanvullende rol had. We mogen ervan uitgaan dat het watermantijdperk met betrekking tot deze rolverdeling verandering brengt in de richting van meer gelijkwaardigheid. Hoewel hier nog lang geen sprake van is, zijn inmiddels wel vele tekens zichtbaar. De in de 60-er jaren van de vorige eeuw ontstane emancipatiebeweging met al haar vruchtbare en verwrongen kanten, had daar een belangrijk aandeel in. De nadruk ligt voornamelijk op beroepsmatige ontwikkelingsmogelijkheden en politieke rechten. Veel vrouwen hebben geleerd assertief te zijn en op te komen voor zichzelf en veel meer hun eigen weg te kiezen in de maatschappij. Astrologisch gezien, zou je kunnen zeggen, dat zij de energieën van de mannelijke planeten - Zon en Mars - in hun horoscoop voor een belangrijk deel uit de projectie hebben gehaald en zelf zijn gaan uitleven. Hoe belangrijk ook, het is slechts een deel van volledige gelijkheid, omdat - overeenkomend met de tijdgeest - alleen de yang-kwaliteit, de mannelijke planeten zijn gelijkgesteld.
Het feit dat ook de vrouwelijk planeten veel macht kunnen hebben, leek aanvankelijk voor het grootste deel vergeten.

Nu Lilith volop in de belangstelling staat en het bewustzijn  van de mensheid binnendringt, komen matriarchale waarden ook steeds meer onder de aandacht. Uitgaande van de in vele werken beschreven en algemeen geaccepteerde wetmatigheid, dat dat wat in het collectief bewustzijn van de mensheid wordt geactiveerd, zich ook kan gaan manifesteren, is het aannemelijk dat met deze verandering ook de vrouwelijke planeten anders benaderd en geduid zullen gaan worden. Laten we eens kijken:


De Maan

Lilith MaanDe kwaliteit van de Maan wordt hoofdzakelijk beschreven als polariteit van en aanvulling op de Zon. Terwijl de Zon onze zelfverwezenlijking symboliseert, onze behoefte en mogelijkheden, dat te worden wat we in essentie zijn, staat de maanenergie voor de voedingsbodem, die deze ontwikkeling mogelijk maakt. De Maan symboliseert onze basisbehoeftes, zoals voedsel, bescherming en veiligheid, warmte en aandacht die, als ze niet bevredigd worden, het uitermate moeilijk maken om met onze persoonlijke ontwikkeling bezig te zijn. Deze basisbehoeftes zijn van levensbelang en duidelijk zichtbaar bij een zuigeling - een oersymbool van de maan. In onze westerse geciviliseerde maatschappij worden deze basisbehoeftes over het algemeen zo goed vervuld, dat we nauwelijks nog waarnemen, dat ze er zijn. Pas in crisissituaties - oorlog of een natuurramp - kunnen we ons weer bewust worden hoe belangrijk deze thema's in ons leven zijn.

Deze basisbehoeftes gelden niet allen op het lichamelijke vlak, maar ook op een complexer psychisch niveau. Lichaam en psyche zijn nauw met elkaar verbonden en reageren ook op elkaar. Als voorbeeld kun je denken aan mensen die uit eenzaamheid ongecontroleerd gaan snoepen of die uit angst zich terugtrekken en afsluiten. Naast de bovengenoemde thema's gaat de Maan ook over ons gevoelsleven en speelt een rol in de manier waarop wij met onze emoties omgaan.

De kracht van de Maan is het vermogen onze behoeftes precies waar te nemen en voor de bevrediging ervan te zorgen. Dit klinkt simpel. Het betekent dat we als volwassen mens met onze Maan in staat zijn, waar te nemen wat we voelen en nodig hebben en ook de daaraan verbonden behoeftes te vervullen. De meeste mensen hebben dit vermogen echter maar beperkt beschikbaar.
De eerste hindernis zit al bij de waarneming. Veel mensen hebben als kind niet geleerd met emoties om te gaan. Dit betekent op latere leeftijd dat we onze behoeftes al snel niet serieus nemen, wegwuiven, belachelijk maken, ontkennen of verkeerd interpreteren. Op die manier wordt de Maan voor een belangrijk deel naar het onbewuste verdrongen of op anderen geprojecteerd. Natuurlijk worden we vervolgens als volwassene van tijd tot tijd geconfronteerd met lastige, onwelkome, irrationele gevoelens, natuurlijk juist op momenten dat het niet uitkomt. Of we maken onze partner, kinderen of vrienden verantwoordelijk voor hoe we ons voelen. Zo wordt de macht van de Maan vanuit ons onbewuste of via onze omgeving zichtbaar.

De eerste stap naar terugwinnen van de macht van de Maan bestaat uit het goed leren waarnemen eigen emoties en daaruit voortkomende behoeftes. Belangrijke vraag hierbij is: "Wat heb ik nodig om mij fundamenteel veilig en lekker te voelen?" Het antwoord zal bij ieder mens anders zijn en misschien zelfs verrassend, omdat het anders kan zijn dan verwacht. De plaatsing van de Maan in de horoscoop kan daarover veel informatie geven. Als we bereid zijn deze basisbehoeftes te erkennen en ze te vervullen, kunnen we een innerlijke psychische basis ontwikkelen, die het mogelijk maakt krachtig met onze zonne-energie naar buiten te komen en onszelf te verwezenlijken in het leven en in de wereld.
Als deze basis er is, is het ook mogelijk aandacht te geven aan actuele gevoelens en behoeftes. Het zal niet altijd mogelijk zijn deze direct te vervullen, maar als ze serieus worden genomen, lukt het ook dit voor een bepaalde tijd uit te stellen, zonder dat emotionele reacties bij andere bezigheden en contacten direct ondermijnend worden. Verder kan dit verscherpt waarnemen leiden tot een zekere autonomie in het om­gaan met emotionele thema's en het beter waarnemen van de behoeftes en gevoeligheden van anderen.


Venus

Lilith VenusOm de kracht van Venus echt te kunnen gebruiken is het noodzakelijk de Maanbehoeftes tot op zekere hoogte te kennen en de daarmee samenhangende emoties te kunnen hanteren. Een van de Venusthema's is het vermogen waar te nemen, wat ons bevalt en daarin te keuzes te maken. Waar de Maan staat voor het algehele 'lekker-in-je-vel' zitten, maakt Venus een selectie mogelijk. Keuze is uiteraard pas mogelijk als er genoeg is om uit te kiezen.
Stel je voor, je bent hongerig omdat je al een tijd niets hebt gegeten. Als jou dan iets te eten wordt aangeboden, zul je waarschijnlijk blij zijn dat je je honger kunt stillen en alles wat enigszins smakelijk is aannemen. Mogelijk zelfs - als je grote honger hebt - iets dat je eigenlijk niet lekker vindt. Dat is het niveau van de Maan, omdat het om het vervullen van een basisbehoefte gaat.
Stel je verder voor, dat je voor een buffet staat met een verscheidenheid aan lekkere hapjes. Waarschijnlijk loop je er eerst langs om te kijken wat er allemaal is. Dan pak je een bord en kiest die dingen waar je het meeste zin in hebt en die jou het lekkerst lijken, terwijl je dingen waar je geen trek in hebt en die niet bij jouw momentane smaak passen gewoon overslaat. Dat is het niveau van Venus. Iedere mens maakt keuzes volgens een individueel patroon, overeenkomstig de plaatsing van Venus in de horoscoop.

Maar lang niet ieder mens maakt keuzes volgens eigen smaak en actuele lust. Ook op dit gebied spelen vroege ervaringen en vervormingen van de Venus-thema's een belangrijke rol. Mensen die zich richten naar maatstaven van buitenaf, zullen de oorspronkelijke gave van Venus - waar te nemen wat goed voor je is -  kwijtgeraakt zijn. Zij laten zich hoofdzakelijk bepalen door wat in het algemeen als gangbaar, acceptabel, gezond, passend of modern wordt beschouwd.
Behoeftes die samenhangen met de persoonlijke Venus, die niet waargenomen en dus niet uitgeleefd worden, komen vaak via andere kanalen en daardoor onzuiver tot uiting. Mensen die bv. een dieet volgen, dat niet bij ze past, kunnen het idee hebben gezond te doen, maar ervaren ook vaak dat ze weliswaar genoeg hebben, maar tegelijkertijd ook tekort komen en innerlijk niet bevredigd zijn. Sommige van hen vervallen direct weer in hun oude eetgewoontes zodra het dieet is beëindigd, anderen compenseren door heel aanhankelijk te worden en veel aandacht te vragen of geven geld uit aan spullen die ze eigenlijk niet nodig hebben. Uiteindelijk zijn deze vervangende handelingen vervormingen van Venus en leveren ze niet de bevrediging die eigenlijk te verwachten was.

Omdat Venus ook relatiethema's symboliseert, zullen alle niet-waargenomen eigen Venusthema's ook onbewust op relaties met anderen worden overgedragen. Zo worden vaak de eigen patronen met betrekking tot Venus uit de kindertijd herhaald: we kregen over het algemeen niet wat ons goed deed of wat ons beviel, maar we werden verlaten, moesten voor we iets kregen eerst iets anders doen, werden gemanipuleerd of konden niet op de relatie vertrouwen.

De eerste stap om de Venus-energie van jezelf te maken, is je eigen voorkeuren en smaak leren kennen. Dat geldt voor de meest uiteenlopende terreinen en niveaus, zoals voor dat wat je eet, je kleding, het inrichten van je kamer of woning, maar ook voor de keuze van mensen die we in onze nabijheid laten komen. Het gemakkelijkst is om met de meest oorspronkelijke Venus-functie te beginnen: bij het eten bewust waarnemen wat je echt smaakt en waar je zin in hebt. Dat betekent niet ongecontroleerd eten, omdat de oorspronkelijke smaakzintuigen door de lichamelijke behoefte wordt gestuurd en dus ook reageert op te snel of te veel eten. Een keuze maken betekent vervolgens ook, een levensmiddel waar je zin in hebt ook aan te schaffen. Omdat dan de oorspronkelijke Venus-behoefte aan bod komt, is een actie die wat meer (tijd, geld of moeite) kost lonend, omdat er geen vervangende behoeftes meer hoeven te worden vervuld.

Een andere mogelijkheid de eigen Venus-energie te activeren, is het bewust kiezen van kleding, zodat die past bij je eigen smaak, voldoet aan je momentane behoefte en bovendien lekker zit. Als de kleur past bij je actuele behoefte, stemt ze met de persoonlijkheid overeen en werkt daardoor harmoniserend op de psyche. Het is ook de moeite waard op z'n minst een plek in huis in te richten met je eigen schoonheids- en harmoniedingen in te richten. Voor de een kan dit een mooie wandposter zijn, voor een ander een klein tafeltje met een paar mooie voorwerpen en voor weer een ander een gemakkelijke stoel of een sfeerlamp.
Daarmee baken je niet alleen een eigen plekje af, het heeft ook een weldadige werking op de persoonlijkheid. Als de eigen Venus-energie op een dergelijke manier wordt geactiveerd, wordt ze op verschillende manieren ook een kracht. De harmonie van voedsel, kleding en omgeving met de persoonlijkheid leidt tot wat we over het algemeen een goede uitstraling noemen en zelfs meer: ze werkt als een magnetiche aantrekkingskracht op dat wat ons bevalt en waar we van houden. En dat komt overeen met het Lilith-aspect van Venus. Mensen die op zo'n manier in harmonie met zichzelf leven, zijn niet afhankelijk van relaties of de waardering van anderen, maar bezitten een gezonde zelfwaardering. Daardoor wordt een echte relatie met de ander mogelijk, die niet gekleurd wordt door onbevredigde behoeftes en oude patronen, maar van waarachtige wederzijdse waardering.

Om de Venus-energie echter volledig als vrije keuze te kunnen inzetten, is als basis een bevredigd Maan-niveau noodzakelijk, want alleen als de basisbehoeftes zijn vervuld, kan vrije keus bij Venus ontstaan. Een hongerig mens eet, wat hem wordt aangeboden, iemand die het koud heeft, trekt aan wat er toevallig is en iemand die zich eenzaam voelt, is tevreden met vrijwel elk gezelschap. Samen kunnen Maan- en Venuskracht ons sterker en zekerder maken en in relaties tot iemand die veel te geven heeft en een magnetische uitstraling en aantrekkingskracht bezit.

Lilith roos

Bronnen

André Kienzle                   Auf dem Weg zurück zur Gottheit, artikel in Astrologie Heute, Nr. 120, 2006

Barbara Black Koltuv      Lilith, uitg. Symbolon, 2003

Joëlle de Gravelaine       Lilith. Der Schwarze Mond. Die grosse Göttin im Horoskop, Astrodata, 1998

Monique Leurink             Het verschil tussen Lilith en de Zwarte Maan, artikel op haar website, 2009

George Bode                     Het Poëtische Denken van Jean Carteret, Stichting Vulcanus, 2000

Sabina Wolf                       Verliebt, verdrängt, verteufelt, artikel in Astrologie Heute, Nr. 120, 2006

Hans Joachim Maaz        Der Lilith-Komplex - die dunklen Seiten der Mütterlichkeit. DTV, 2005

Hans Planje                        Venus en haar relaties, eigen uitgave, 2014

 

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Inhoud © 1992 - 2021 Hans Planje
Hans Planje     E:      T: 053-4772532